Verkejo

Reader

Read the latest posts from Verkejo.

from Mahxi Korako

NASK la Nordamerika somera kursaro estas la plej longa esperanta evento en Usono. Okazas dum unu semajno. Estas tri niveloj de kursoj por komencantoj, progresantoj kaj altnivelaj parolantoj. Kaj kompreneble multe da esperantumado okazas.

Ĉi jare NASK okazis en Klevlando Ohio. Mia flugo de Arizono alvenis iom post 19:30hr (7:30pm) do mi maltrafis la vespermanĝon servita por NASKanoj. Bonŝance tre proksime al la dormĉambroj estis kelkaj restoracioj alpromeneblaj.

Mia amikino Barbara prenis min de la flughaveno, kiu estas iom 17 minutoj for per aŭto de la Klevlanda universitato. Post akiri la ŝlosilon al mia ĉambro de la akceptejo kaj meti mian valizon sur la lito mi kaj Barbara iris al eta restoracio, kiu situas rekte apud la loĝejo kaj akceptejo. Mi aĉetis pladon de rizo, batatan kaĉon kaj kokaĵon. Barbara jam manĝis do trinkis nur limonadon.

Post manĝi kaj iom babili ni iris al niaj ĉambroj.

Mi rigardis la ĉambron. Ĝi ŝajnis sufiĉe luksa laŭ mi por studenta loĝejo. Estis komuna salono kaj eta kuirejo kaj du apartaj dormĉambroj, kiuj havis proprajn banĉambrojn.

Estis la unua tago post longa veturado por ĉiuj kaj ĉambro por la gufujo (aŭ aglujo oni ofte nomas ĝin en Usono) ankoraŭ ne estis desegnita do iom frue mi komencis pretiĝi por endormiĝo. Mi tre malofte enlitiĝas tiom frue. Mi ne povis dormi. Mi estis sola en la ĉambro. Mi deziris paroli kun iu alie en Esperanto sed ŝajnis ke ĉiu alie enlitiĝis pro laceco post longa tago.

Dum kelkaj momentoj mi sentis min sola kaj kvazaŭ forlasita. Mi estis sola en la ĉambro kaj krom la trafiko estis tute silenta kaj ŝajnis kvazaŭ mi estus la nura persono en la tuta konstruaĵo kvankam mi sciis ke estis multaj homoj dormemaj kaj dormantaj. Neniam antaŭe mi spertis tian deziron al la ĉeesto de aliaj homoj. Dum la plejparto de mia vivo mi preferis izoliĝi por eviti malagrablajn interagojn, kiuj oftis por mi kun aliaj homoj. Sed estas tute malsame en Esperantujo. Mi volas babili kaj kunesti de sunleviĝo ĝis la nokto, nokto fin'. Mi deziras brakumojn, kaj facile esprimas amikamon kaj afekcion. Estas tia granda diferenco. Mi sentas min sekura esprimiĝi inter esperantistoj sed en anglalingva medio mi devas preskaŭ ĉiam esti zorgema pri kio kaj kiom mi esprimas.

La sekva mateno ĉe matenmanĝo jen estis Esperantistoj! Mi brakumis al kelkaj amikoj antaŭ preni la bongustan manĝaĵojn. La trinkfontoj estis iom fore de la manĝaĵo ĉe la alia flanko de la manĝejo ĉirkaŭ angulo. Tion mi eltrovis post plenigi pladon. Reirante de la trinkfonto tenante tason plenan mi kaj kejti vidis unu la alian. Ni ambaŭ ekĝojis kaj ŝi komencis kuri al mi kun brakoj malfermitaj por brakumego. Mi ekrigardis la tason en mia mano kaj iom panikis ĉar mi ne volis verŝi ĝin sur ŝi do mi ekdemetis ĝin sur la manĝaĵa giĉeto kaj ekkuris al kejti kaj ni brakumegis kaj tenis unu la alian dum kore tenera momento. Mi sentis la tuton de ŝia amikamo en tiu brakumo.

La tuta tempo ĉe NASK estis kiel tenera brakumo por mia animo. Ĉiuj estis tiom afablaj kaj kuraĝigaj unu al la alia kaj ĉiu radiis feliĉon preskaŭ la tutan tempon.

Eĉ en la kursoj la partoprenantoj ne nur lernis Esperanton sed ankaŭ profunde konatiĝis unu al la alia.

Mi estis en la supera kurso gvidata de Stela. La temo estis pri Esperanta kulturo kaj speciala sed ankaŭ Facila metodo por disdoni informojn en Esperanto . Ni lernis kiel fari gazetetojn aŭ zinojn. Tre malgrandaj manfaritaj gazetoj aŭ libretoj, kiuj povas esti pri ia ajn temo ekzistanta en la universo.

Tage post la lecionoj kaj tagmanĝoj, kiuj estis elstare bongustaj, estis ekskursoj al diversaj tre amuzaj lokoj. Ni iris al muzeoj, mirinde granda biblioteko, ni okupis vesperon sur krozŝipo kaj multe pli. Estis vere bonega sperto. Kaj la tuta tempo mi pli bone konatiĝis al amikoj novaj kaj malnovaj.

 
Read more...

from Mahxi Korako

NASK la Nordamerika somera kursaro estas la plej longa esperanta evento en Usono. Okazas dum unu semajno. Estas tri niveloj de kursoj por komencantoj, progresantoj kaj altnivelaj parolantoj. Kaj kompreneble multe da esperantumado okazas.

Ĉi jare NASK okazis en Klevlando Ohio. Mia flugo de Arizono alvenis iom post 19:30hr (7:30pm) do mi maltrafis la vespermanĝon servita por NASKanoj. Bonŝance tre proksime al la dormĉambroj estis kelkaj restoracioj alpromeneblaj.

Mia amikino Barbara prenis min de la flughaveno, kiu estas iom 17 minutoj for per aŭto de la Klevlanda universitato. Post akiri la ŝlosilon al mia ĉambro de la akceptejo kaj meti mian valizon sur la lito mi kaj Barbara iris al eta restoracio, kiu situas rekte apud la loĝejo kaj akceptejo. Mi aĉetis pladon de rizo, batatan kaĉon kaj kokaĵon. Barbara jam manĝis do trinkis nur limonadon.

Post manĝi kaj iom babili ni iris al niaj ĉambroj.

Mi rigardis la ĉambron. Ĝi ŝajnis sufiĉe luksa laŭ mi por studenta loĝejo. Estis komuna salono kaj eta kuirejo kaj du apartaj dormĉambroj, kiuj havis proprajn banĉambrojn.

Estis la unua tago post longa veturado por ĉiuj kaj ĉambro por la gufujo (aŭ aglujo oni ofte nomas ĝin en Usono) ankoraŭ ne estis desegnita do iom frue mi komencis pretiĝi por endormiĝo. Mi tre malofte enlitiĝas tiom frue. Mi ne povis dormi. Mi estis sola en la ĉambro. Mi deziris paroli kun iu alie en Esperanto sed ŝajnis ke ĉiu alie enlitiĝis pro laceco post longa tago.

Dum kelkaj momentoj mi sentis min sola kaj kvazaŭ forlasita. Mi estis sola en la ĉambro kaj krom la trafiko estis tute silenta kaj ŝajnis kvazaŭ mi estus la nura persono en la tuta konstruaĵo kvankam mi sciis ke estis multaj homoj dormemaj kaj dormantaj. Neniam antaŭe mi spertis tian deziron al la ĉeesto de aliaj homoj. Dum la plejparto de mia vivo mi preferis izoliĝi por eviti malagrablajn interagojn, kiuj oftis por mi kun aliaj homoj. Sed estas tute malsame en Esperantujo. Mi volas babili kaj kunesti de sunleviĝo ĝis la nokto, nokto fin'. Mi deziras brakumojn, kaj facile esprimas amikamon kaj afekcion. Estas tia granda diferenco. Mi sentas min sekura esprimiĝi inter esperantistoj sed en anglalingva medio mi devas preskaŭ ĉiam esti zorgema pri kio kaj kiom mi esprimas.

La sekva mateno ĉe matenmanĝo jen estis Esperantistoj! Mi brakumis al kelkaj amikoj antaŭ preni la bongustan manĝaĵojn. La trinkfontoj estis iom fore de la manĝaĵo ĉe la alia flanko de la manĝejo ĉirkaŭ angulo. Tion mi eltrovis post plenigi pladon. Reirante de la trinkfonto tenante tason plenan mi kaj kejti vidis unu la alian. Ni ambaŭ ekĝojis kaj ŝi komencis kuri al mi kun brakoj malfermitaj por brakumego. Mi ekrigardis la tason en mia mano kaj iom panikis ĉar mi ne volis verŝi ĝin sur ŝi do mi ekdemetis ĝin sur la manĝaĵa giĉeto kaj ekkuris al kejti kaj ni brakumegis kaj tenis unu la alian dum kore tenera momento. Mi sentis la tuton de ŝia amikamo en tiu brakumo.

La tuta tempo ĉe NASK estis kiel tenera brakumo por mia animo. Ĉiuj estis tiom afablaj kaj kuraĝigaj unu al la alia kaj ĉiu radiis feliĉon preskaŭ la tutan tempon.

Eĉ en la kursoj la partoprenantoj ne nur lernis Esperanton sed ankaŭ profunde konatiĝis unu al la alia.

Mi estis en la supera kurso gvidata de Stela. La temo estis pri Esperanta kulturo kaj speciala sed ankaŭ Facila metodo por disdoni informojn en Esperanto . Ni lernis kiel fari gazetetojn aŭ zinojn. Tre malgrandaj manfaritaj gazetoj aŭ libretoj, kiuj povas esti pri ia ajn temo ekzistanta en la universo.

Tage post la lecionoj kaj tagmanĝoj, kiuj estis elstare bongustaj, estis ekskursoj al diversaj tre amuzaj lokoj. Ni iris al muzeoj, mirinde granda biblioteko, ni okupis vesperon sur krozŝipo kaj multe pli. Estis vere bonega sperto. Kaj la tuta tempo mi pli bone konatiĝis al amikoj novaj kaj malnovaj.

 
Read more...

from i87kbetecpn9a

Read more...

from l5999bet2jqscn

Read more...

from Sorĉistino en kosma kargoŝipo

Jen mia listo de vortoj eklernitaj dum legado de Rebecca.

  • latiso
  • aĵura
  • gruzo
  • obstrukci
  • bombasto
  • trampo
  • pudri
  • punto
  • ŝanelo
  • makleri
  • buki
  • filandro
  • ardezo
  • sevo
  • bokalo
  • segaĵo
  • serviri
  • fanto
  • skermo
  • patelo
  • flakono
  • kluĉi
  • ruĵo
  • tablojdo
  • firsto
  • depeŝo
  • smirga
  • fajli
  • tankolora
  • peltaĵo
  • stucado
  • hedero
  • ĉiro
  • najlizi
  • surfo
  • gurdi
  • skombro
  • kafoservico
  • moleo
  • buo
  • dabi
  • gamaŝo
  • skualo
  • funelo
  • kotleto
  • rabotaĵo
  • stumpa
  • bangalo
  • blufo
  • stebi
  • ĉinĉilo
  • loza
  • akvokreso
  • mufo
  • mistifiki
  • lampiono
  • glugli
  • agrafi
  • ŝtopilingo
  • vaka
  • rekvizito
  • tino
  • grumo
  • vajco
  • klingo
  • marasmo
  • stabano
  • morbilo
  • nazumo
  • vakstolo
  • blufo
  • mastika
  • vigili
  • fileo
  • kasacii
  • rasti
  • hoso
  • grapolo
  • ĉifi
  • kranko

Mi preteratentis nomojn de floroj, arboj aŭ bestoj, kies nomojn mi ne konas eĉ en mia denaska lingvo.

 
Read more...

from Mahxi Korako

Senplora funebro

Mi alvenis al Arizono denove, ĉi foje de mia propra volo anstataŭ infano, kiu devis iri kun siaj gepatroj. Kaj nur kelkaj tagoj post alveni mi devige iris al la funebra ceremonio por mia forpasinta duonpatro. Mi translokiĝis de Arizono al Miĉigano antaŭ preskaŭ kvar jaroj kaj intertempe la gepatroj translokiĝis al alia urbo do estas tute nova loko al mi kaj la gepatroj loĝis tie ĉi dum nur unu jaro.

Li mortis la lastan sabaton de majo de koratako je nur 56 jaraĝa kaj estis kremaciita nur kelkajn tagojn poste.

Dum la funebra servo preskaŭ la tuto de la preĝejanoj de la preĝejo de miaj gepatroj ĉeestis kaj multaj konatoj de pasintaj jaroj. Dum la funebra servo mi iom koleriĝis pro la mensogoj diritaj en la funebra parolado.

Estas kutime en multaj kulturoj ne diri malĝentilajn aferojn pri mortinto sed la vortumado de la nekrologo ŝajnigis ke li estis bona homo, amema patro kaj edzo, iu de bona fido sed li tute ne estis ajnaj el tiuj aferoj kaj mi ne kredas ke li eĉ provis esti bona persono. Li zorgis nur pri sia propra egoo kaj ŝajnigi ke ĉio en la familia vivo estas en ordo laŭ lia percepto.

Miaj fratinoj, patrino kaj mi vivis tre izolitajn vivojn pro li preskaŭ sen amikoj kaj eĉ la kelkaj amikoj, kiujn ni havis ni malofte vidis aŭ kunparolis. Nia menssano kaj kapablo sociumi tre suferis pro tiu izoleco. Ĉiu foje ke ni komencis alproksimiĝi al novaj amikoj li trovis ion malbonan pri ili kaj kialojn resti forŝlositaj en la domo.

Konstante li kritikis ĉion, kio malplaĉis al li. Ajna afero, kiu interesigis nin, ĉu muziko ĉu televidaĵo iam ricevis severan kritikon kaj estis iel malbona afero de la diablo.

Kaj mi povus plendi dum multaj pliaj paragrafoj sed ĉu utilas tiom plendadi pri mortulo?

Mi jam faris multe por sanigi de tio kaj restas multe pli por fari. La plejparto de mia helpo venis de esperantujo. Ofte estas simple ke mi povas facile sociumi kun esperantistoj kaj tiun homan kontakton sanigas.

 
Read more...

from Mahxi Korako

Senplora funebro

Mi alvenis al Arizono denove, ĉi foje de mia propra volo anstataŭ infano, kiu devis iri kun siaj gepatroj. Kaj nur kelkaj tagoj post alveni mi devige iris al la funebra ceremonio por mia forpasinta duonpatro. Mi translokiĝis de Arizono al Miĉigano antaŭ preskaŭ kvar jaroj kaj intertempe la gepatroj translokiĝis al alia urbo do estas tute nova loko al mi kaj la gepatroj loĝis tie ĉi dum nur unu jaro.

Li mortis la lastan sabaton de majo de koratako je nur 56 jaraĝa kaj estis kremaciita nur kelkajn tagojn poste.

Dum la funebra servo preskaŭ la tuto de la preĝejanoj de la preĝejo de miaj gepatroj ĉeestis kaj multaj konatoj de pasintaj jaroj. Dum la funebra servo mi iom koleriĝis pro la mensogoj diritaj en la funebra parolado.

Estas kutime en multaj kulturoj ne diri malĝentilajn aferojn pri mortinto sed la vortumado de la nekrologo ŝajnigis ke li estis bona homo, amema patro kaj edzo, iu de bona fido sed li tute ne estis ajnaj el tiuj aferoj kaj mi ne kredas ke li eĉ provis esti bona persono. Li zorgis nur pri sia propra egoo kaj ŝajnigi ke ĉio en la familia vivo estas en ordo laŭ lia percepto.

Miaj fratinoj, patrino kaj mi vivis tre izolitajn vivojn pro li preskaŭ sen amikoj kaj eĉ la kelkaj amikoj, kiujn ni havis ni malofte vidis aŭ kunparolis. Nia menssano kaj kapablo sociumi tre suferis pro tiu izoleco. Ĉiu foje ke ni komencis alproksimiĝi al novaj amikoj li trovis ion malbonan pri ili kaj kialojn resti forŝlositaj en la domo.

Konstante li kritikis ĉion, kio malplaĉis al li. Ajna afero, kiu interesigis nin, ĉu muziko ĉu televidaĵo iam ricevis severan kritikon kaj estis iel malbona afero de la diablo.

Kaj mi povus plendi dum multaj pliaj paragrafoj sed ĉu utilas tiom plendadi pri mortulo?

 
Read more...

from Mahxi Korako

Mi verkis kanton sed ne scipovas muziki Planinte etan feston Mi Iras al mian leterkeston Por sendi sep invitilojn Al miaj bonaj amikoj

Al Johano mi skribis Alportu bonan vinon Ni festos la tutan semajnfinon

Al Kejti mi skribis Portu belan robon Ni dancos preter noktomezon

Al Niko mi skribis Ne venu sen kuko Kaj oni taksos vin sanktulo

Al Fatima mi skribis Alportu iom da ĉokolado Kaj ni ĝuos iom da klaĉado

Al Petro mi skribis Kunportu vian basgitaron Por dancigi la amikaron

Al Maria mi skribis Venu kun salato Post multe da dancado venas ja iom da malsato

Al Emilja mi skribis vi estas mia plej kara gasto Festo sen vi sentas kiel fasto

Planinte etan feston Mi iras al main leterkeston Por sendi sep invitilojn Al miaj bonaj amikoj

 
Read more...

from Kor-respondo

Inspirite de la hispanlingva agado de Corresponderías, en Esperantujo naskiĝas Kor-respondo.

Se vi estas sufiĉe aĝa, eble via esperantumado komenciĝis papere, ĉu ne? Ekzistis antaŭ pluraj jaroj — eble eĉ multaj — Esperanto Koresponda Servo (1996-2014), kie retumantoj povis trovi aliajn esperantistojn, kiuj emas korespondadi. Danke al ĝi multaj el ni interŝanĝis ne nur paperleterojn, sed ankaŭ bildkartojn, fotojn, donacetojn... Kor-respondo celas revivigi iom da tiu tempo: la esperplena atendado post sendo de bildkarto al nekonato, la scivola kontrolado de la leterkesto, la ĝojo ekvidi leterportiston proksimiĝanta ĉe onin, la serĉado de plej taŭga leterpapero aŭ de plej bela poŝtmarko. Interreto donis al oni la eblon tuj komunikiĝi kun esperantistoj en preskaŭ ĉiu flanko de la mondo, sed formetis tamen tiun malrapidan, trankvilan, eĉ laboretigan manieron komunikiĝi. Ĝi demetis de oniaj manoj paperon, inkon kaj fontoplumon, sed ĉiam restas ribeluloj, ĉu ne? Ni emas korespondi poŝte denove kaj tiel kor-respondi. Ĉu ankaŭ vi?

Kiel la projekto funkcias?

Estas tri manieroj partopreni en la kor-respondado:

1– Interŝanĝo de poŝtaĵoj: manskribitaj leteroj, bildkartoj, ktp. 2– Sendo de poŝtaĵo: vi volas pretigi ion kaj sendi ĝin al nekonato, sed ne emas ricevi respondon. 3– Ricevo de poŝtaĵo: vi ja emas ricevi leteron, sed ne volas aŭ povas ĉi-momente respondi.

Simple elektu unu el la manieroj partopreni kaj sendu retmesaĝon — jes, ironie — al kor-respondo(ĉe)mailo.com, kaj ne forgesu ŝanĝi tiun (ĉe) per @. La intenco estas, ke via poŝtadreso ne aperu publike en interreto, nur mi kaj la elektito, kiu sendos al vi leteron, sciu ĝin. La parigo de korespondontoj estos hazarda kaj ĝi ŝanĝiĝos ĉiumonate. Oni povas ja krei longedaŭran korespondadon kun specifaj partoprenantoj, sed la celo de ĉi tiu projekto estas ebligi senĉesan korespondadon, unufoje ĉiumonate, tiel ke ĉiu partoprenanto ricevu almenaŭ unu leteron monate.

Se vi deziras ricevi poŝtaĵon do, bonvolu sciigu al mi per privata retpoŝto vian poŝtadreson kaj ankaŭ viajn preferojn: ĉu vi volas korespondon nur kun specifaj mondopartoj?, ĉu vi preferas partopreni nur ĉiun duan aŭ trian monaton?, ktp.

La projekto ĵus stariĝis kaj do ĝi devos pliboniĝi kaj adaptiĝi laŭ bezonoj kaj emoj de la partoprenontoj.

 
Read more...

from Sorĉistino en kosma kargoŝipo

Inspirite de la hispanlingva agado de Corresponderías, en Esperantujo naskiĝas Kor-respondo.

Se vi estas sufiĉe aĝa, eble via esperantumado komenciĝis papere, ĉu ne? Ekzistis antaŭ pluraj jaroj — eble eĉ multaj — Esperanto Koresponda Servo (1996-2014), kie retumantoj povis trovi aliajn esperantistojn, kiuj emas korespondadi. Danke al ĝi multaj el ni interŝanĝis ne nur paperleterojn, sed ankaŭ bildkartojn, fotojn, donacetojn... Kor-respondo celas revivigi iom da tiu tempo: la esperplena atendado post sendo de bildkarto al nekonato, la scivola kontrolado de la leterkesto, la ĝojo ekvidi leterportiston proksimiĝanta ĉe onin, la serĉado de plej taŭga leterpapero aŭ de plej bela poŝtmarko. Interreto donis al oni la eblon tuj komunikiĝi kun esperantistoj en preskaŭ ĉiu flanko de la mondo, sed formetis tamen tiun malrapidan, trankvilan, eĉ laboretigan manieron komunikiĝi. Ĝi demetis de oniaj manoj paperon, inkon kaj fontoplumon, sed ĉiam restas ribeluloj, ĉu ne? Ni emas korespondi poŝte denove kaj tiel kor-respondi. Ĉu ankaŭ vi?

Kiel la projekto funkcias?

Estas tri manieroj partopreni en la kor-respondado:

1– Interŝanĝo de poŝtaĵoj: manskribitaj leteroj, bildkartoj, ktp. 2– Sendo de poŝtaĵo: vi volas pretigi ion kaj sendi ĝin al nekonato, sed ne emas ricevi respondon. 3– Ricevo de poŝtaĵo: vi ja emas ricevi leteron, sed ne volas aŭ povas ĉi-momente respondi.

Simple elektu unu el la manieroj partopreni kaj sendu retmesaĝon — jes, ironie — al kor-respondo(ĉe)mailo.com, kaj ne forgesu ŝanĝi tiun (ĉe) per @. La intenco estas, ke via poŝtadreso ne aperu publike en interreto, nur mi kaj la elektito, kiu sendos al vi leteron, sciu ĝin. La parigo de korespondontoj estos hazarda kaj ĝi ŝanĝiĝos ĉiumonate. Oni povas ja krei longedaŭran korespondadon kun specifaj partoprenantoj, sed la celo de ĉi tiu projekto estas ebligi senĉesan korespondadon, unufoje ĉiumonate, tiel ke ĉiu partoprenanto ricevu almenaŭ unu leteron monate.

Se vi deziras ricevi poŝtaĵon do, bonvolu sciigu al mi per privata retpoŝto vian poŝtadreson kaj ankaŭ viajn preferojn: ĉu vi volas korespondon nur kun specifaj mondopartoj?, ĉu vi preferas partopreni nur ĉiun duan aŭ trian monaton?, ktp.

La projekto ĵus stariĝis kaj do ĝi devos pliboniĝi kaj adaptiĝi laŭ bezonoj kaj emoj de la partoprenontoj.

 
Read more...

from Sorĉistino en kosma kargoŝipo

Originale publikigita la 11-an de junio 2021 en Patreono.

Mi komprenis, ke io iras malbone ĝuste post la lasta bato al ŝia muzikskatolo. Jes, ŝi fakte provis mortigi nin antaŭ tio, sed ŝia menso misfunkciis tiam. Ŝi estis forkaptita de Longulo kaj ŝi ŝajne suferis la saman transformiĝon kiel la aliaj monstrecaj estuloj. Ni trovas ŝin sola, ene de ĉambro, same kiel la unuan fojon, kiam ni renkontis ŝin. Kaj ankoraŭ same, ŝi tenas muzikskatolon. Ŝajnas, ke tiu estas la ununura konsolo, kiun ŝi trovas en tiu koŝmara mondo. Do jen — torturita, monstrigita, sola ankoraŭfoje — ŝi rifuĝas en ludilo, kiu sufokas timigajn, minacajn sonojn ĉirkaŭe. Ŝi konas ĝin, ĝi helpis ŝin antaŭe.

Kaj nun ni venas al ŝi. Kaj ŝajne ŝi ankoraŭ memoras nin, ĉar, kiam nia rolulo proksimiĝas, ŝi faras nenion por forigi lin, por malhelpi aŭ vundi lin. Ŝi permesas. Kaj, kiam ni alvokas ŝin, ŝi venas. Ŝi memoras, ke ni helpis ŝin antaŭe, ke ni riskis nian propran vivon por savi ŝin. Ŝi memoras amikecon. Ŝi venas al ni. Kaj ŝi lokas sian muzikskatolon antaŭ ni, neprotektite, kvazaŭ ŝi volus partoprenigi nin en tiu konsolo.

Sed tiam — tiam, miaj karaj! — ni prenas hakilon — jen nia batalo! — kaj frakasas ŝian infanan ludilon. Ni intencas bone, certe, ni volas veki ŝin de tiu malsaniga tranco. Ni volas revenigi ŝin... en la koŝmaron. Kaj jen tio, kion ŝi vidas kaj travivas. Ni perfortis kontraŭ ŝi, ŝi oferis konsolon al ni kaj ni senkompate rompis ĝin. Ni revenigis ŝin en inferon. Kaj ŝi... sentiĝas perfidita. Ŝia amiko dolorigis ŝin. Ŝia amiko forprenis ŝian ununuran konsolon de ŝi.

Tial ŝi jam ne plu permesas al ni alproksimiĝi. Tial ŝi nun defendas sin tuj, kiam ŝi ekvidas nin. Tial ŝi nun violente protektas sian muzikskatolon. Ŝi preferas resti ĉe la trankviliga muziko de ludilo. Tio, kion ni proponas al ŝi, estas koŝmaro, doloro, perfido kaj perforto.

Ses

Do jen, mi ektimis, ke io misas, kiam ŝi revenis en sian antaŭan formon de knabineto. Se vi spektus la registraĵon de mia ludado, tuj post mia sukceskrio ekvidinte ŝin denove en ŝia origina formo, vi povus aŭdi min diri en tre malĝoja tono: “Hej, kara... Ne”. Ĉar tiu estas la momento, kiam mi ekkomprenis — ŝi jam ne plu fidas nin, ŝi ankoraŭ sentiĝas perfidita, ŝi ne forgesos... Mi sentis riproĉon en la maniero, kiel ŝi turnas sian kapon por rigardi nin. Mi sentis agresemon en la maniero, kiel ŝi staras kaj daŭre rifuzas mildiĝi.

Kaj tiam, kiam nova monstra atako venas subite, ŝi ekkuras. Sed ĉi-foje ŝi ne atentas nin kiel dum pasintaj okazoj, ŝi ne rigardas malantaŭen por kontroli ĉu ni sekvas. Ŝi forkuras por sia vivo. Nur ĉe la vojfino ŝi haltas kaj turniĝas. Ŝi etendas helpan manon al ni. Sed... kiucele? Ni vidas, ke ŝi eĉ ne provas suprenigi nin kiam ni pendas super la abismo. Ĉu ŝi iam vere intencis savi nin? Ŝi lasas pasi momenton, eble ŝi pripensas kion fari. Kaj tiam ŝi delasas nian manon kaj permesas al ni forfali en la inferajn internaĵojn. Kial? Ĉu ŝi volis venĝon? Ĉu ŝi tiom multe malfidas nin nun? Aŭ... ĉu ŝi rigardis nin sur la vizaĝo kaj por la unua fojo ŝi ekvidis ĝin senkaŝe — nun, ke ni jam ne plu uzas ajnan kovrilon — kaj ekkomprenis kiu ni vere estis la tutan tempon? Ĉu ŝi rigardis la vizaĝon de ŝia amiko kaj ekvidis tiun de la monstro, kiu forkaptis kaj torturis ŝin?

#opinio #videoludoj

 
Read more...

from Sorĉistino en kosma kargoŝipo

Mi ankoraŭ ne spektis — kaj eble neniam spektos — la novan filman version de Frankenŝtajno, reĝisoritan de Guillermo del Toro kaj bazitan sur la originala romano de Mary Shelley. Sed mi spektis reklamfilmeton, ĝi estas plenplena de ĉiu trajto kiun oni atendas en filmo de Del Toro: mallumo, milde makabraj scenoj, mallumo, romantika gotikeco, malluma mallumo, kaj kompreneble — la monstro (al kiu junulino enamiĝas). Sed nenio tia ŝokis aŭ timigis min, la filmo ŝajnas sufiĉe belaspekta kaj post multaj variaj versioj de la mito, spektantoj finfine ekhavas parolkapablan monstron.

Ĉu vi jam legis la originalan romanon de Shelley? Mi legis ĝin antaŭ pli ol unu jaro, do eble miaj memoroj pri ĝi ne estas la plej certaj. Sed, nu, homoj kutimas debati pri kiu vere estas la monstro en la rakonto. Tiuj, kiuj nur legis la romanon, emas respondi, ke Viktor Frankenŝtajno, la kreinto, estas la vera monstro. Tiuj, kiuj nur spektis filmon, emas respondi, ke la kreito estas. Ĉi tiu nova filmo ŝajnas elekti la unuan, ĉar jam en la reklamilo oni povas trovi la jenan frazon: “Nur monstroj ludas esti dioj”, kio certe celas la herezon de Viktor kreanta la revivulon. Sed ankaŭ ekzistas alia grupo de homoj, kiuj emas respondi: ambaŭ estas monstroj. Mi troviĝas en tiu grupeto.

Kaj jen kio ŝokis min spektante la reklamfilmeton — la kreito diras frazon tre similan, se ne ekzaktan, al sia parolado en la romano: “If you are not to award me love, then I will indulge in rage” (Se vi ne donos al mi amon, do mi indulgos en kolero). Ĝi estas terura sinteno en la romano, kvankam en la filmo ŝajnas esti montrata kiel romantika reago de suferanta kompatindulo.

Eble ne hazarde la sama aktoro, kiu rolas kiel la kreito de Frankenŝtajno en la filmo de Del Toro, rolas ankaŭ kiel Heathcliff en nova filmo inspirita de la romano Wuthering Heights, angla klasikaĵo verkita de Emily Brontë. Oni ŝatas montri la rolulon Heathcliff kiel romantikan heroon, suferantan kompatindulon, kies ununura peko estas enamiĝo al tiu, kiun li devis nur servi (Se vi ne donos al mi amon, do mi indulgos en kolero). Nu, legu la libron. Emily ne samopinius. Kaj mi aŭdacas diri, ke plej eble ankaŭ Mary Shelley kontraŭdirus la romantikecon de la nova filmo.

Se vi ne donos al mi amon, do mi indulgos en kolero... Tiu frazo estis treege glorata en la komentejo sub la reklamfilmeto en Jutubo. Kaj la terura flanko, tio kio ŝokis min, estas la reagoj al tia frazo: pravigoj, simpatioj, alproprigoj... Ĉu vi scias kiel mi nomis la kreiton dum mia legado? “Incelo”. Laŭ mia scio, ne ekzistas esperanta versio de tiu nomo, ĝi estas simpla esperantigo de la anglalingva vorto “incel” (parta kunfandiĝo de la vortoj “involuntary celibate”, tio estas, nevola senseksemulo). Jen viroj, kiuj plendas pri la neplenumado de sia rajto al seksumado; viroj, kiuj pri sia manko de seksumado kulpigas seksallogajn virinojn (kurioze tiuj virinoj ĉiam estas junaj belulinoj, ial ili prifajfas malbelulinojn, kurioze). Jen viroj, kiuj ĝisoste malamas tiujn virinojn, kiuj rifuzas seksumi kun ili, kaj per tiu rifuzado pravigas sian malamon kaj agresemon. Ĉu vi vidas kien mi celas? Jes ja: se vi ne donos al mi amon, do mi indulgos en kolero. Ĝi estas preskaŭ incela devizo, sed la filmo montras ĝin kiel ekkrion de romantika heroo.

Mi ne volas malkaŝi la tutan intrigon de la rakonto, do mi ne klarigos detalojn, mi nur diru la jenon: eĉ se la monstro kreiĝis senkulpa (saluton, Heathcliff!) kaj ricevis nur forpuŝojn kaj kruelan traktadon kiam li mallerte penis akiri puran amon, tio ne pravigas ĉian teruraĵon, kiun li poste faris. Viktor estas egoista monstro, jes ja (kaj sentaŭgulo, damna Viktor), sed ankaŭ la kreito estas. Li fariĝis monstro ne nur pro manko de amo kaj frustriĝo, sed ankaŭ ĉar li kredis havi rajton esti amata kaj do opiniis sian koleron kaj murdemon pravigataj. “Ĉu mi ne malamu tiujn kiuj abomenas min? [...] Mi mizeras, kaj ili same mizeru” (paĝo 76).

La vero estas, ke la rajto esti amata ne ekzistas, ĉar oni ne povas devigi iun ajn ami. La frazon “se vi ne donos al mi amon, do mi indulgos en kolero” povas diri nur frenezulo, desperulo kiu perdis perspektivon de la mondo kaj forgesis, ke ankaŭ la aliaj estas homoj kun siaj propraj vivoj, preferoj kaj timoj. Se vi ne donos al mi amon, mi suferos. Se vi ne donos al mi amon, mi sentiĝos senvalora, nehoma. Se vi ne donos al mi amon, mi ĉesos doni mian amon al vi. Sed mi ne serĉos konsolon en puto de kolero, mi ne serĉos konsolon en via detruado.

Pravigi tian sintenon estas danĝere. Pluraj homoj gloris tiun frazon en la komentejo, kelkaj parolis pri sia intenco tatui ĝin sur sia korpo. Oni prenis monstron kaj kreis romantikan heroon per li (hej, Heathcliff). Sed esti mistraktita ne pravigas fariĝi mistraktanto.

Nur monstroj ludas esti dioj. Kaj nur monstroj perfortas senkulpulojn kaj kredas sin pravaj.

Verkite la 25-an de novembro 2025

#opinio #libroj #filmoj

 
Read more...